Bir fabrikaya temizlik faturası kestiğinizde veya bir bankaya güvenlik hizmeti verdiğinizde karşı taraf "tevkifatlı kesin" derse panik yapmanıza gerek yok. Tevkifatlı fatura, KDV Genel Uygulama Tebliği'nde sayılan bazı hizmet ve teslimlerde KDV'nin bir kısmının alıcı tarafından kesilip doğrudan vergi dairesine ödenmesi demektir. Faturayı yine siz kesersiniz; değişen, KDV'nin kim tarafından beyan edilip ödendiğidir. Bu rehberde tevkifat ile stopajı ayırıyor, sık görülen hizmetlerdeki oranları, tevkifatı kimlerin uyguladığını ve faturadaki rakamların nasıl okunacağını adım adım anlatıyoruz.
Tevkifat ile Stopaj Aynı Şey mi?
Hayır. Günlük konuşmada ikisi karıştırılır, ama vergi uygulamasında farklı kesintilerdir.
KDV tevkifatı, faturada hesaplanan KDV'nin tamamının satıcıya ödenmemesidir. Alıcı, KDV'nin tebliğde belirlenen kısmını keser ve sorumlu sıfatıyla kendisi beyan edip öder. Satıcı yalnızca kalan KDV'yi beyan eder. Tevkifatlı fatura denince kastedilen budur.
Gelir vergisi stopajı ise ödemenin kendisinden (KDV hariç bedelden) gelir vergisi kesilmesidir. Serbest meslek makbuzlarında ve bazı kira ödemelerinde karşınıza çıkar. KDV ile ilgisi yoktur, ayrı bir kesintidir.
Pratik kural şöyle: Faturada "KDV tevkifatı" satırı varsa alıcı KDV'nin bir kısmını size ödemez, vergi dairesine yatırır. Makbuzda stopaj satırı varsa bedelden gelir vergisi kesilmiştir.
Tevkifat her faturaya uygulanmaz. Üç koşul birlikte aranır: hizmet veya teslimin tebliğdeki listede olması, alıcının o işlem için tevkifat yapmakla sorumlu tutulan gruptan olması ve işlemin KDV dahil bedelinin tutar sınırını aşması. Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmaması tek başına belirleyici değildir. e-Fatura ve e-Arşiv faturada tevkifat kodu ve oranı ayrıca gösterilir; belge türü seçimi için e-arşiv fatura rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Kimler Tevkifat Uygular?
Tevkifatlı faturayı satıcı keser. Tevkifatı alıcı uygular. Tebliğ, tevkifat yapmakla sorumlu tutulabilecekleri iki grupta toplar:
- KDV mükellefleri: KDV beyannamesi veren işletmeler (yalnızca sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler hariç)
- Belirlenmiş alıcılar: kamu idareleri ve kurumları, belediye birlikleri, döner sermayeli kuruluşlar, bankalar, sigorta ve emeklilik şirketleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler, organize sanayi bölgeleri ve tebliğde sayılan diğer kurumlar
Her hizmet için hangi grubun tevkifat yapacağı ayrıca belirlenmiştir. Örneğin temizlik ve özel güvenlik hizmetinde iki grup da tevkifat yapar; yemek servisi, danışmanlık ve makine bakım-onarımında ise yalnızca belirlenmiş alıcılar yapar.
Bilmeniz gereken birkaç ayrıntı:
- KDV mükellefi olmayan ve belirlenmiş alıcı sayılmayan bir alıcıya verilen hizmette tevkifat yapılmaz. Tebliğdeki örnek, KDV mükellefiyeti olmayan apartman yönetimine verilen özel güvenlik hizmetidir.
- Belirlenmiş alıcıların birbirine yaptığı satışlarda ve belirlenmiş alıcıların kendi satışlarında tevkifat uygulanmaz.
- Basit usuldeki esnafın satışları KDV'den istisna olduğu için faturasında KDV yoktur; dolayısıyla tevkif edilecek KDV de olmaz.
Satıcı tarafta işletme hesabı esasına göre defter tutan esnaf da tevkifatlı fatura keser. Kayıt düzeniniz ne olursa olsun, tevkifatlı satışları normal satışlardan ayrı izlemek işinizi kolaylaştırır. Genel çerçeve için küçük işletmeler ön muhasebe rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Tutar Sınırı: Küçük Faturalarda Tevkifat Yok
İşlemin KDV dahil bedeli, o yılın Vergi Usul Kanunu 232. maddesindeki fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat yapılmaz. Bu sınır 2026 için 12.000 TL'dir. Sınır aşılırsa tevkifat tutarın tamamı üzerinden yapılır, yalnızca aşan kısım üzerinden değil.
Sınır 1 Mart 2024'ten önce sabit 2.000 TL idi; 50 Seri No.lu Tebliğ ile fatura düzenleme sınırına bağlandı. Tevkifattan kaçınmak için bir işi birden fazla faturaya bölmek de işe yaramaz: Bütünlük arz eden alımlar toplanarak değerlendirilir.
Sık Görülen Hizmetlerde Tevkifat Oranları
Oranlar, faturadaki KDV tutarına uygulanır. Aşağıdaki tablo KDV Genel Uygulama Tebliği'nin (I/C-2.1.3.2) bölümünden kısa bir seçkidir; tam liste için tebliğe bakın.
| Hizmet türü | Tevkifat oranı | Tevkifatı kim yapar? | Tebliğ bölümü |
|---|---|---|---|
| Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar | 2.1.3.2.10 |
| İşgücü temin hizmetleri (özel güvenlik dahil) | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar | 2.1.3.2.5 |
| Yapım işleri ve birlikte verilen mühendislik-mimarlık, etüt-proje | 4/10 | Belirlenmiş alıcılar; KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzeri işlerde KDV mükellefleri de | 2.1.3.2.1 |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim | 9/10 | Belirlenmiş alıcılar | 2.1.3.2.2 |
| Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıt bakım-onarımı | 7/10 | Belirlenmiş alıcılar | 2.1.3.2.3 |
| Yemek servis ve organizasyon | 5/10 | Belirlenmiş alıcılar | 2.1.3.2.4 |
| Yük taşımacılığı / servis taşımacılığı | 2/10 / 5/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar | 2.1.3.2.11 |
"9/10" ifadesi, faturadaki KDV'nin onda dokuzunu alıcının keseceği, onda birini satıcının tahsil edip beyan edeceği anlamına gelir. Temizlik hizmetindeki oran 1 Mart 2021'den önce 7/10 idi; eski kaynaklarda bu oranı görebilirsiniz.
Tevkifat kodu hizmetin niteliğine göre seçilir. Yanlış kod, alıcının ve satıcının beyanlarının tutmamasına yol açar. Sözleşmedeki hizmet tanımı ile faturadaki satır uyumlu olmalı. Emin olmadığınız durumda mali müşavirinize danışın.
Faturada Tevkifat Nasıl Görünür?
Tebliğe göre tevkifatlı faturada şu alanlar ayrıca gösterilir:
- İşlem bedeli: KDV hariç tutar
- Hesaplanan KDV: İşlem bedeli × KDV oranı
- Tevkifat oranı: Örneğin 9/10
- Alıcı tarafından tevkif edilecek KDV: Hesaplanan KDV × tevkifat oranı
- Tevkifat dahil toplam tutar: İşlem bedeli + hesaplanan KDV
- Tevkifat hariç toplam tutar: Alıcının size ödeyeceği tutar
Örnek: Bir şirkete temizlik hizmeti
Diyelim ki bir KDV mükellefi şirkete aylık 20.000 TL + %20 KDV'ye temizlik hizmeti verdiniz. KDV dahil bedel 12.000 TL'lik sınırı aştığı için 9/10 oranında tevkifat uygulanır.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| İşlem bedeli | 20.000 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 4.000 TL |
| Tevkifat dahil toplam | 24.000 TL |
| Alıcının tevkif edeceği KDV (9/10) | 3.600 TL |
| Size kalan KDV (1/10) | 400 TL |
| Alıcının size ödeyeceği tutar | 20.400 TL |
Bu örnekte kasanıza 20.400 TL girer: 20.000 TL hizmet bedeli ve 400 TL KDV. Siz 400 TL'yi kendi KDV beyannamenizde beyan edersiniz. Kalan 3.600 TL'yi alıcı, 2 No.lu KDV beyannamesiyle kendisi beyan edip öder. Alıcının cari hesabında size borcu 20.400 TL olarak görünür.
Esnaf Hangi Durumda Stopaj Öder veya Keser?
Stopaj kesen taraf: Örneğin avukatınıza veya mali müşavirinize serbest meslek makbuzu karşılığında ödeme yaparken makbuzdaki gelir vergisi stopajını kesip kendiniz beyan edersiniz. Basit usuldeki esnaf ise gelir vergisi tevkifatı yapmaz.
Stopaj kesilen taraf: Serbest meslek erbabı olarak makbuz kestiğinizde, karşı taraf stopajı kesip size net tutarı öder. Mal satan ve fatura kesen esnafın satışlarında gelir vergisi stopajı genellikle söz konusu olmaz.
KDV tevkifatında esnaf: Kurumsal bir müşteriye temizlik, güvenlik veya listedeki başka bir hizmeti faturaladığınızda alıcı size tam KDV'yi değil, tevkifattan kalan kısmı öder. Bu durumda sizden stopaj kesilmiş olmaz; KDV'nin bir kısmını alıcı beyan etmiş olur. Muafiyet sınırları için esnaf muafiyet sınırları 2026 rehberine bakabilirsiniz.
Alıcı esnaf: Siz KDV mükellefiyseniz ve örneğin işyerinize temizlik hizmeti alıyorsanız, KDV dahil bedel sınırı aştığında tevkifatı sizin uygulamanız gerekir. Tevkif ettiğiniz tutarı 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edip ödersiniz.
Tevkifatlı faturayı cari hesaba tevkifat dahil toplam üzerinden değil, tevkifat hariç toplam üzerinden işleyin. Aksi halde müşteri ekstresi ile sizin bakiyeniz tutmaz. Fatura toplamı ile tahsil edilen tutar arasındaki farka "KDV tevkifatı (alıcı beyan eder)" notu düşmek mutabakatı kolaylaştırır.
Beyan Tarafı
Alıcı, tevkif ettiği KDV'yi işlemin yapıldığı döneme ait 2 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edip öder. Satıcı ise satışı kendi KDV beyannamesinde gösterir ve tevkifata tabi tutulmayan kısmı beyan edip öder.
e-Fatura kullanıcısı olmayan bir alıcıya e-Arşiv fatura kesiyorsanız da tevkifat alanları doldurulur; belge türünün farklı olması tevkifat yükümlülüğünü değiştirmez. İlk kez tevkifatlı fatura kesecekseniz sözleşmeye "ödeme, tevkifat düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden yapılır" maddesi eklemek nakit akışında sürprizi önler.
Sık Yapılan Hatalar
- Tam tutarı tahsil etmeye çalışmak: Alıcı tevkif ettiği kısmı devlete ödeyeceği için size tevkifat hariç toplamı gönderir.
- Eski oranları kullanmak: Temizlik için 7/10 veya sabit 2.000 TL sınırı gibi eski bilgiler hâlâ internette dolaşıyor.
- Her alıcıya tevkifat uygulamak: Örneğin yemek servisinde tevkifatı yalnızca belirlenmiş alıcılar yapar; sıradan bir şirkete verilen yemek hizmetinde tevkifat olmaz.
- Stopaj ile tevkifatı karıştırmak: Makbuzdaki gelir vergisi stopajı ile faturadaki KDV tevkifatı farklı vergilerdir, kayıtlara ayrı işlenir.
- Sınırı göz ardı etmek: KDV dahil bedeli 12.000 TL'yi aşmayan işlemlerde tevkifat yapılmaz; sınır aşılınca tutarın tamamına uygulanır.
Kurumsal müşteriniz arttıkça tevkifatlı fatura sık karşınıza çıkar. Fatura satırlarını doğru okumak, cari hesabı tevkifat hariç tutarla takip etmek ve beyan döneminde alıcıyla mutabakat yapmak sorunların çoğunu baştan önler. Fatura ve cari kayıtlarınızı bir arada tutmak isterseniz onmuhasebeciniz.com üzerinden ücretsiz deneme hesabı açabilirsiniz.
Kaynaklar
- KDV Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3 (GİB güncel metin, 2026)
- 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (2026 fatura düzenleme sınırı), alomaliye
- 7346 sayılı CBK (RG 7.7.2023, sayı 32241), alomaliye
- GİB, Basit Usul Rehberi (2025)
Bu yazıdaki tutar ve tarihler 4 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Yazar
Oğuzhan Genç · Finans Uzmanı
Oğuzhan Genç, KOBİ'lerin ön muhasebe, e-fatura ve finansal süreçlerini anlaşılır hale getirmek için içerik hazırlayan Önmuhasebeciniz finans uzmanıdır. İşletmelerin günlük mali kayıt, fatura ve nakit akışı konularında pratik bilgiye ulaşmasına yardımcı olur.